Hırsızlık Yapmak Doğru Olabilir Mi? – Kohlberg Ahlaki Gelişim Kuramı

Heinz’ın karısı çok hastadır ve tedavi için fazla vakti de kalmamıştır. Doktorlar tedavi için özel bir ilaç olduğunu söylerler. Heinz bu ilacı bir eczanede bulur ama eczacı ilaç için normalin çok üstünde bir ücret talep eder. Heinz çabalayarak bu paranın ancak yarısını tamamlayabilir. Karısının öleceğini söyleyerek eczacıya yalvarır elindeki para karşılığı ilacı vermesini ister ama bir türlü kabul ettiremez. Bir yandan karısı için de vakit azalmaktadır. Heinz sonunda dayanamaz ve eczacının laboratuvaruna girerek ilacı çalmaya karar verir.

Bu durumda sizce, Heinz ilacı çalmalı mıdır? Neden?

Cevabınız hazırsa, başlayalım:

Kohlberg’in Ahlaki Gelişim Kuramı

Kohlberg ahlaki gelişimi gelenek öncesi geleneksel ve gelenek ötesi olmak üzere temelde üç başlık altında inceler. Heinz hikayesi gibi ikilem içeren hikayelere kişilerin verdikleri yanıtlar ve özellikle de gerekçelerine göre ahlaki gelişimlerini belirlemeyi öngören bir kuram geliştirir. Kısaca bu basamaklara göz atalım:

Gelenek Öncesi Düzey

1. İtaat ve Ceza Evresi

Kişi otorite figürü ortamdayken ceza almamak için kuralları uygular. Örneğin, öğrencilerin öğretmen sınav esnasında sınıftaysa kopya çekmemeleri fakat öğretmen birkaç dakika dışarı çıktığında kopya çekme davranışını rahatlıkla sergilemeleri bu evrede olduklarını gösterir.

Kimse görmüyorsa Heinz’ın ilacı çalmasında sakınca yoktur.

2. Araçsal İlişkiler Evresi

Bu evrenin diğer adı saf çıkarcılıktır. Kişi eğer kazancı daha ağır basıyorsa kuralları uygular. Kısaca işine geleni yapar.

Karısı da onun için aynı şeyi yapar mıydı? Eğer cevap evetse Heinz ilacı çalabilir. ”

Geleneksel Düzey

3. Kişilerarası İlişkiler

Bu evredeki birey iyi çocuk olma eğilimi gösterir. İçinde bulunduğu toplumdan dışlanmamak için onların onayladığını yapar grubun reddettiğini reddeder.

” Hırsızlık toplumda hoş karşılanmaz, karısı iyileşse bile herkes Heinz’a hırsız gözüyle bakar bu yüzden ilacı çalmamalıdır.

4. Kanun ve Düzen Evresi

Bu evredeki bireye göre kanunlar her şeyin üzerindedir ve kanunların çiğnenmesinin karşılığı ne olursa olsun ceza olmalıdır.

” Hırsızlık suçtur, Heinz ilacı çalarsa ceza almalıdır. ”

Gelenek Sonrası

5. Sosyal Sözleşme Evresi

Bu evrede artık kanunlar bireylerin hak ve özgürlükleri ile çelişiyorsa değiştirilmeleri düzenlenmeleri gerektiği ön görülür. İnsani değerler kanunlardan daha önceliklidir.

” Karısının hayatı söz konusu olduğu için Heinz’ın ilacı çalmasında sakınca yoktur. ”

6. Evrensel Ahlak İlkeleri

Kohlberg bu evreye çok az insanın ulaşabileceğini belirtir. Burada artık sistem ve kurallar yoktur, insan hakları özgürlük adalet gibi ilkeler ve etik kurallara göre değerlendirme yapılır. Kişi kendi kurallarını kendi etik değerlerine göre belirler.

İnsan hayatı her şeyden önemlidir, eczacının ilacı parayla satması bile etik değildir. ”

Hırsızlık Yapmak Doğru Olabilir Mi? – Kohlberg Ahlaki Gelişim Kuramı’ için 2 yanıt

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s